Đoàn Văn Đệ, Nguyễn Minh Núi
Khoa Khớp - Nội tiết, Bệnh viện 103

1. Đặt vấn đề:

Đái tháo đuờng là một bệnh nội tiết đang có xu huớng gia tăng trong cộng đồng.

Vấn đề nổi lên trong Đái tháo đuờng là gây ra nhiều biến chứng ở nhiều cơ quan nhu : tim mạch, thần kinh, thận, mắt, xuơng khớp, da, dễ bị nhiễm trùng cơ hội và suy giảm tình dục. Vấn đề suy giảm sức khoẻ tình dục và rối loạn cuơng ở bệnh nhân Đái tháo đường vẫn chua đuợc nghiên cứu đầy đủ và trong điều trị còn gặp nhiều khó khăn. Suy giảm sức khoẻ tình dục và rối loạn cuơng trong đái tháo đuờng thường do sự phối hợp của nhiều cơ chế phức tạp nhu: rối loạn nội tiết tố của trục tuyến yên – sinh dục, tổn thương hệ thần kinh thực vật chi phối cơ quan sinh dục, tổn thuơng mạch máu cơ quan sinh dục và tổn thương vật hang, nhung mức độ rối loạn của từng yếu tố trên ở các đối tượng khác nhau, ở từng giai đoạn bệnh khác nhau là khác nhau.

Tình hình kinh tế – xã hội của nớc ta đang trên đà phát triển đã làm tăng nhu cầu về chất lượng cuộc sống ở cộng đồng nói chung và ở bệnh nhân Đái tháo đuờng týp 2 nói riêng, trong đó sức khoẻ tình dục là một vấn đề cần đuợc quan tâm đúng mức. Để có được cơ sở khoa học cho việc tư vấn, điều trị và quản lý bệnh nhân Đái đuờng týp 2 bị rối loạn cơng và suy giảm sức khoẻ tình dục, vấn đề rối loạn các hormon sinh dục ở bệnh nhân Đái tháo đờng týp 2 cần đuợc nghiên cứu. Trên thế giới đã có nhiều tác giả nghiên cứu về sự thay đổi hormon sinh dục, về sự biến đổi cấu trúc vật hang, về tổn thương hệ thần kinh thực vật và tổn thuơng mạch máu ở bệnh nhân Đái tháo đuờng có rối loạn cuơng, nhưng ở Việt Nam hiện vẫn chưa có nghiên cứu nào về vấn đề này. Vậy chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài:” Nghiên cứu rối loạn cuơng cứng ở bệnh nhân Đái tháo đuờng týp 2” nhằm mục đích:

1.1. Tìm hiểu tình hình suy giảm sức khoẻ, hành vi tình dục và các mức độ rối loạn cuơng ở bệnh nhân Đái tháo đờng týp 2.

1.2. Tìm hiểu mối liên quan giữa mức đo rối loạn cuơng với thời gian phát hiện bệnh và tuổi của bệnh nhân Đái tháo đờng týp 2.

Hồ Khải  Hoàn, Tạ Văn Bình, Nguyễn Minh Hùng
Bệnh viện Nội tiết Trung ương

Tóm tắt:

Nghiên cứu được tiến hành tại Nam Định và Thái Bình với 1786 cựu chiến binh đã tham gia chiến tranh, trong đó có 912 cựu chiến binh có tiền sử phơi nhiễm chất độc màu da cam. Kết quả nghiên cứu cho thấy:

1. Tỷ lệ mắc bệnh đái tháo đường ở nhóm phơi nhiễm là 5,4% (nhóm chứng 2,6%); tỷ lệ rối loạn dung nạp glucose là 13,8% (nhóm chứng 6,9%) ; rối loạn glucose máu lúc đói là 4,0% (nhóm chứng 2,4%).
2. Tỷ lệ một số yếu tố nguy cơ đái tháo đường và rối loạn chuyển hoá glucose ở nhóm cựu chiến binh có phơi nhiễm chất độc màu da cam/dioxin : thừa cân/béo phì 17,3% (nhóm chứng 17,5%), tăng huyết áp 32,3% (nhóm chứng 33,7%), thói quen ăn mỡ 34,5% (nhóm chứng 46,7%), thói quen ăn ngọt 4,7% (nhóm chứng 3,8%) và ít hoạt động thể lực 5,6% (nhóm chứng 8,0%). Sự khác biệt giữa 2 nhóm không có ý nghĩa thống kê, trừ thói quen ăn mỡ.
3. Nhóm cựu chiến binh có phơi nhiễm chất độc màu da cam/dioxin có tỷ lệ đái tháo đường, rối loạn dung nạp glucose và rối loạn glucose máu cao hơn - có ý nghĩa thống kê so với nhóm không phơi nhiễm; với nguy cơ mắc đái tháo đường  cao gấp 2,12 lần, nguy cơ rối loạn dung nạp glucose cao gấp 2,29 lần và nguy cơ rối loạn glucose máu cao gấp 1,89 lần.

Sự tiếp xúc với chất độc da cam/dioxin làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hoá glucose kể cả khi có mặt hoặc không có mặt các yếu tố nguy cơ như tuổi, thừa cân/béo phì và tăng huyết áp.

Đái tháo đường (ĐTĐ) là một bệnh rối loạn chuyển hoá rất thường gặp. Hiện nay nó không còn là một bệnh phổ biến tại các nước công nghiệp phát triển mà ngay cả những nước đời sống còn thấp cũng đang gia tǎng. Có thể đây cũng là một bệnh xã hội không lây truyền của thế kỷ 21. Cần phát hiện ra sớm đái đường để có chế độ dinh dưỡng hợp lý, nhất là ở người trẻ, tiền sử gia đình đã có người bị đái đường hoặc ở những người lớn tuổi bị béo quá mức.

Hồ Khải Hoàn

- Thưa giáo sư, bệnh tình của tôi bây giờ…

- Bệnh của anh ổn định rồi đấy. Anh có thể ra viện hôm nay

- Dạ, không phải vậy - còn cái “khoản kia” thì…

ThS. BS. Hồ Khải Hoàn
Bênh viện Nội tiết Trung ương

Bệnh Đái tháo đường-Tăng glucose máu (NXB Y học-2006) - một cuốn sách không chỉ đề cập đến bệnh học đái tháo đường ở tầm vĩ mô mà còn đề cập đến những vấn đề rất cụ thể và chi tiết…

Với sự trải nghiệm trong công tác điều trị cùng với những kiến thức tích luỹ được trong giảng dạy, nghiên cứu và tu nghiệp ở nước ngoài; GS.TS Tạ Văn Bình đã giới thiệu cùng bạn đọc một bức tranh rất đậm nét về căn bệnh đái tháo đường - một trong những căn bệnh không lây nhiễm đang mang tính sự kiện khá nhức nhối ở Việt Nam cũng như khắp toàn cầu. Phải chăng, đằng sau những kiến thức cơ bản nhất lại là những kiến thức sâu rộng nhất mà bạn đọc tìm thấy trong cuốn sách này. Không giống như các ấn phẩm về bệnh học đái tháo đường của một số tác giả khác, Bệnh Đái tháo đường-Tăng glucose máu đã mạnh dạn đ­a ra những vấn đề mµ có thể nhiều người trong giới y học cßn chưa đề cập đến. Những gì chưa biết về căn bệnh đái tháo đường hay nói đúng hơn đó là những gì đáng sợ nhất mà người bệnh phải đối mặt và chịu đựng nếu không có những giải pháp hữu hiệu từ nhiều phía của cộng đồng. Trong những năm gần đây, các nhà nghiên cứu bệnh học trên thế giới đã đưa ra lời cảnh báo “ bệnh đái tháo đường chính là kẻ giết người thầm lặng của nhân loại”. Đọc kỹ Bệnh đái tháo đường-Tăng Glucose máu của GS.TS. Tạ Văn Bình, chúng ta càng thấy rõ lời cảnh báo trên hoàn toàn chính xác. Trong phần đầu của cuốn sách, tác giả đã giới thiệu khá đầy đủ những dấu ấn lịch sử quan trọng của bệnh đái tháo đường. Qua đó, tác giả muốn khẳng định “Thế kỷ 21 là thế kỷ của các bệnh nội tiết và các rối loạn chuyển hoá ”- đúng như dự báo của các chuyên gia y tế thế giới đã đưa ra vào những năm cuối của thế kỷ 20.

Khi bàn đến bệnh đái tháo đường (ĐTĐ), các nhà y học thường đề cập đến tới các lĩnh vực: sinh lý bệnh, phân loại bệnh, chẩn đoán, điều trị… Những đề tài muôn thuở này vẫn luôn được trình bày với rất nhiều thông tin mới lạ, hấp dẫn. Bởi vậy, thời gian gần đây, chúng tôi muốn lưu tâm đến những gì cụ thể, thiết thực nhất trong công tác chăm sóc sức khoẻ cho người bệnh ĐTĐ. Người quan trọng nhất quan tâm đến việc chăm sóc cho người bệnh ĐTĐ chính là bản thân người bệnh, sau đó mới đến người thân, các tổ chức y tế, các tổ chức chính trị - xã hội trong cộng đồng nhân sinh của người bệnh.

Để kiểm soát tốt đường huyết (giữ mức đường huyết như người bình thường) thì người bệnh phải cần đến 5 biện pháp thiết yếu, đó là:

• Giáo dục sức khoẻ cho người bệnh ĐTĐ.
• Chế độ dinh dưỡng.
• Tập luyện.
• Thuốc men.
• Các xét nghiệm kiểm tra.

Loãng xương là một loại bệnh về rối loạn chuyển hoá xương một cách âm thầm, lặng lẽ, không dễ phát hiện ở giai đoạn sớm. Là một loại bệnh toàn thân mà đặc điểm chính là sự giảm sút mật độ xương, kết cấu các tổ chức xương bị phá vỡ dẫn đến giòn xương, dễ gãy.

Loãng xương không chỉ đem lại nỗi đau khổ cho bệnh nhân, mà còn gây ra ảnh hưởng nghiêm trọng về gánh nặng kinh tế cho gia đình và xã hội. Đặc biệt ở bệnh nhân đái tháo đường thì càng tạo thành một vòng xoắn bệnh lý, làm cho bệnh nặng lên, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, giảm khả năng lao động và có thể dẫn đến tàn tật suốt đời.